ANKARA İLİNDE YAŞAYAN SEREBRAL PALSİLİ ÇOCUKLAR VE AİLELERİNİN İHTİYAÇLARININ, YAŞAMA KATILIMLARININ İNCELENMESİ: PROJE TANITIMI

Prof. Dr. Mintaze KEREM GÜNEL
Prof. Dr. Hilal ÖZCEBE

Doç. Dr. U. Ece ARSLAN
Dr. Öğr. Üyesi Ayşe NUMANOĞLU AKBAŞ

Öğ. Gör. Dr. Cemil ÖZAL
Dr. Fzt. Kübra SEYHAN

Dr. Fzt. Özge ÇANKAYA
Uz. Fzt. Sefa ÜNEŞ
Uz. Fzt. Merve TUNÇDEMİR

Proje Türü: TÜBİTAK 1001 Projesi (Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Projelerini Destekleme Programı)

TÜBİTAK 1001 Projelerinin Kapsamı: Yeni bilgiler üretilmesi, bilimsel yorumların yapılması veya teknolojik problemlerin çözümlenmesi için bilimsel esaslara uygun olan projelerin desteklemesidir.

Projemiz Nisan 2017 tarihinde başlamıştır ve Nisan 2020 yılında sona erdirilmiş olacaktır.

Projenin Amacı:
Türkiye’de SP’li çocuklarda katılımı değerlendiren kapsamlı bir çalışma bulunmamaktadır. SP’li çocuklarda yaşama katılımın, çocuğun doğasının değişkenlik içermesi nedeniyle ülkeler arasında farklılıklar gösterebileceğini düşündürmektedir. Çalışmamızda Ankara ilindeki SP’li çocukların katılım düzeylerinin belirlenmesi ile elde edilecek verilerin Türkiye’deki görünüşe yansıtılması, yorumlanması ve diğer ülkelerle karşılaştırılmasına olanak sağlayacağını düşünmekteyiz. Aynı zamanda bu kapsamlı araştırmamız, Türkiye’nin diğer bölgelerinde yapılacak çalışmalara örnek temsil edecektir. Bu çalışmayla birlikte SP’li bireylerin kişiler arası ve toplumsal ilişkiler, toplumsal katılım olarak da ifade edilen sosyal yaşam gibi katılımı belirleyen alanlara odaklanılması planlanmıştır.
Bu proje Ankara kent merkezini kapsamasına rağmen geniş bir örneklemi içinde barındırması, sonuçların genellenmesine olanak sağlayabilir; ayrıca ileride yapılabilecek ve ülke genelini kapsayacak çalışmalar için de ön çalışma niteliğindedir. SP izlem veri tabanının oluşturulması, bu bireylerin monitorize edilmesinde bir ilktir ve bu açıdan da proje özgün değer taşımaktadır.

Proje Aşamaları:
1. SP’li çocuklarda yaşama katılımı değerlendirmek için yaygın olarak kullanılan “LIFE-H” anketi Türkçe’ye çevrilerek ve geçerlik güvenirlik çalışması yapılmıştır.
2. SP’li çocukların ve ebeveynlerin ihtiyaçlarının ve yaşama katılımlarının belirlenmesi için 450 SP’li çocuk ve ebeveynleri ile saha çalışması yapılmıştır.

Değerlendirme Yöntemleri:
Çocuklar ve ebeveynlerinin sosyo-demografik bilgileri ön değerlendirme formuna kaydedilmiştir. ICF-CY bakış açısıyla vücut yapı ve fonksiyonları, aktivite, katılım, çevresel ve kişisel faktörler deneyimli fizyoterapistler tarafından çocuklar gözlemlenerek ve ailelerden alınan bilgiler doğrultusunda değerlendirilmiştir.

Klinik Sınıflandırma Sistemleri

Aktivite ve Katılımın Değerlendirilmesi

Pediatrik Veri Toplama Aracı (PODCI):
Çocuklar ve ergenlerde işlevsel sağlık durumunu ve sağlıkla ilişkili yaşam kalitelerini (SİYK) belirlemede kullanılan PODCI; Pediatrik Veri Ölçekleri Geliştirme Grubu (AAOS; Amerikan Ortopedi Cerrahları Akademisi, POSNA; Kuzey Amerika Pediatrik Ortopedi Derneği, AAP; Amerikan Pediatri Akademisi ve Shriner Hastaneleri) tarafından geliştirilmiştir. Daltroy L.H. ve ark. tarafından 1998 yılında geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılmıştır. Bu ölçek fiziksel engelli çocuklarda gerek işlevsel sağlık durumu gerekse SİYK’yi ölçer. PODCI, üst ekstremite işlevi, fiziksel işlev ve spor, transfer ve temel mobilite, ağrı ve mutluluk/memnuniyet olmak üzere 5 alt ölçekten oluşmaktadır. Ayrıca sadece hasta çocuklar için aldıkları tedaviden beklentilerini ölçmek için beklentiler bölümü bulunmaktadır.

Yaşam Alışkanlıkları Anketi (LIFE-H)
Farklı tanı gruplarında kişinin algılanan katılımına odaklanmak için geliştirilmiş kapsamlı bir ankettir. Life-H, Quebec Komitesinin, 1990’lı yılların başında düzenlediği Bozukluk, Özürlülük ve Yetiyitimi Sınıflamasının ‘Özürlülük Oluşum Süreci modeli (DCP)’ kavramına göre oluşturulmuştur. Hastalık, travma ya da diğer bozukluklarda toplumsal katılım, günlük yaşam aktiviteleri ve toplumsal rolleri açıklayan bir modeldir. Life-H’nin gelişimi iki aşamalıdır. İlk aşamada gelişmekte olan durum ile ilgili 12 kategori bulunmaktadır. Bu kategoriler Quebec Komitesi tarafından yaşam alışkanlıkları ve aşamalı sınıflandırma kavramı temel alınarak 248 madde ile sonuçlanmıştır. Formun uzun sürümünden sonra, 69 maddelik kısa sürüm geliştirilmiştir. İkinci aşamada iki kavramın bileşimi olan tamamlama ölçeği geliştirilmiştir. Zorluk derecesi ve yardım ihtiyacı; 0: Yapılamadı, 9: Zorlanmadan, yardımcı cihaz ve kişi olmadan yapıldı’ şeklinde geliştirilmiştir

Pediatrik Özürlülük Değerlendirme Envanteri (PEDI):
Engelli çocukların fonksiyonel yeteneği ve performansını değerlendiren, kapsamlı bir klinik değerlendirme aracıdır. Özellikle küçük çocukların fonksiyonlarını değerlendirmek için düzenlenmiş olup 7,5 yaşın altında olan ve daha büyük yaştaki çocuklar için de kullanılabilen ayırt edici bir ölçüm yöntemidir. Fonksiyonel beceriler, bakıcıların yardımı ve modifikasyonlar alt başlıkları altında üç ana bölümden oluşmaktadır. Bu bölümlerin her biri kendine bakım, mobilite ve sosyal fonksiyon alanlarını değerlendirilmektedir. Fonksiyonel beceriler bölümü, çocuğun fonksiyonel yeteneklerini ölçen 197 maddeden oluşmaktadır. Bu bölümde kendine bakım alt bölümü 73, mobilite alt bölümü 59 ve sosyal fonksiyonlar alt bölümü 6 maddeden oluşmaktadır. Bakıcıların yardımı bölümü, fonksiyonel aktivitenin yapılabilmesi için ihtiyaç duyulan yardım miktarına göre çocuğun özür durumunu ölçen 20 maddeden oluşmaktadır. Modifikasyonlar bölümü, çocuğun günlük yaşam becerilerinde kullandığı çevresel modifikasyonları ve araçları gösteren 20 maddeden oluşmaktadır. PEDI’nin alt bölümlerinden her biri bağımsız olarak kullanılabilir. Bu bölümlerdeki maddeler için, “0” yapamaz ve “1” yapabilir olarak puan verilir.

Çocuklar için Yaşam Kalitesi Ölçeği (ÇİYKÖ):
2-18    Aş arasındaki çocuk ve ergenlerin sağlıkla ilgili yaşam kalitelerini ölçebilmek için Varni ve ark. tarafından yaklaşık 15 yıllık çalışma sonucu 1999 yılında geliştirilmiş bir yaşam kalitesi ölçeğidir. Dünya Sağlık Örgütü’nün tanımladığı sağlıklı olma halinin özellikleri olan fiziksel sağlık, duygusal işlevsellik ve sosyal işlevsellik alanlarını sorgulamaktadır. Bunun yanında okul işlevselliği de sorgulanmaktadır. Puanlama 3 alanda yapılmaktadır. İlk olarak ölçek toplam puanı (ÖTP), ikinci olarak fiziksel sağlık toplam puanı (FSTP), üçüncü olarak duygusal, sosyal ve okul işlevselliğini değerlendiren madde puanlarının hesaplanmasından oluşan psikososyal sağlık toplam puanı (PSTP) hesaplanmaktadır. Genel yaşam kalitesi ölçeklerinden olan ÇİYKÖ okul ve hastane gibi geniş popülasyonlarda hem sağlıklı hem de hastalığı olan çocuk ve ergenlerde kullanımı uygun olan 23 maddelik bir yaşam kalitesi ölçeğidir. Maddeler 0–100 arasında puanlanmaktadır. Sorunun yanıtı hiçbir zaman olarak işaretlenmişse 100, nadiren olarak işaretlenmişse 75, bazen olarak işaretlenmişse 50, sıklıkla olarak işaretlenmişse 25 ve hemen her zaman olarak işaretlenmişse 0 puan almaktadır.

Çevresel Faktörlerin Değerlendirilmesi:

Bakım Süreçleri Ölçümü (MPOC):
https://www.canchild.ca/en/resources/47-measure-of-processes-of-care

Aileye Etki Ölçeği (IPFAM):
IPFAM, 1980 yılında medikal durumu olan çocuklar için ebeveynlerin ya da bakım verenlerin kullanımı için geliştirilmiş sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi ölçeğidir. Pediatrik hastalıkların aile üzerine etkilerini değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Duygusal durumlar, pozitif etkilerin yanı sıra finansal durum da değerlendirilmektedir. Aile ya da bakım verenler tarafından doldurulan dört aşamalı likert tipi 27 sorudan oluşmaktadır. Ölçek, Türkçeye çevrilmiş ve Türkçe geçerlik ve güvenilirliği gösterilmiştir.
SP’li çocuklar, sağlıklı gelişen yaşıtlarıyla karşılaştırıldığında daha az yoğunluk ve çeşitlilikte katılım göstermektedir ve genel olarak ev ortamında, tek başına ve hareketsiz faaliyetleri tercih etme eğilimindedirler. Bu da katılımın kazandırdığı faydalardan yoksun olmalarına neden olmakla birlikte SPli çocukların günlük yaşama, sosyal hayata ve boş zaman aktivitelerine katılması sağlıklı gelişimi, yaşıtlarıyla etkileşimi, motivasyonunun artması, kişisel ilgisini belirlemesi, yaşam kalitesinin artması, fonksiyonel yeteneklerin, adaptif davranışların, sosyal iyilik halinin gelişmesi ve hayattan zevk alması için hayati öneme sahiptir. Çocukların serbest zaman katılımı, çocukların büyüme ve gelişmesinde gelişimsel beceri aktivitelerini desteklemek, yaşıtlarıyla etkileşim sağlamak, kişisel ilgisini öğrenmek ve daha bağımsız olmaları için önemlidir. Serbest zaman katılım, çocuk büyüdükçe ilesinin seçtiği aktivitelerden çok çocuğun özerkliği ile ilgili olmaktadır.
Bu bağlamda, SP’li çocukların, çocuk ve aile merkezli olarak yaşama dâhil olma süreçlerinin, aktivite düzeylerinin ve yaşama katılımlarının incelenmesi bu süreçleri temel alan müdahale yaklaşımlarının, sosyal politikaların ve aile destek programlarının geliştirilmesi açısından önemlidir.
Bu projede elde edilen sonuçların ve uzmanlar tarafından yapılan yorumlarının, bu süreçlere kaynaklık etme ve rehber olma açısından önem taşımaktadır.
 

Proje personelinin kısa özgeçmişi

Proje Yürütücüsü
Prof. Dr. Mintaze KEREM GÜNEL
Hacettepe Üniversitesi, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Fakültesi

Proje Araştırmacıları
Prof. Dr. L. Hilal ÖZCEBE
Hacettepe Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Halk Sağlığı Anabilim Dalı

Doç. Dr. Umut Ece ARSLAN
Hacettepe Üniversitesi, Halk Sağlığı Enstitüsü

Dr. Öğr. Üyesi. Ayşe NUMANOĞLU AKBAŞ
Cumhuriyet Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Fakültesi, Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Bölümü

Öğ. Gör. Dr. Cemil ÖZAL
Hacettepe Üniversitesi, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Fakültesi

Proje Bursiyerleri
Dr. Fzt. Kübra SEYHAN
Hacettepe Üniversitesi, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Fakültesi

Dr. Fzt. Özge ÇANKAYA
Hacettepe Üniversitesi, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Fakültesi

Projede Görevli Diğer Araştırmacılar
Uzm. Fzt. Merve TUNÇDEMİR
Hacettepe Üniversitesi, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Fakültesi

Uzm. Fzt. Sefa ÜNEŞ
Hacettepe Üniversitesi, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Fakültesi

Sinem Asena SEL
Hacettepe Üniversitesi, Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Fakültesi

Projeden çıkan bilimsel çalışmaların listesi (bildiri, makale)

Ulusal ve Uluslararası Dergilerde Yayınlanan Makaleler
Kerem Günel Mintaze, Özcebe Lütfiye Hilal, Arslan Umut Ece, Numanoğlu Akbaş Ayşe, Özal Cemil, Çankaya Özge, Seyhan Kübra, Tunçdemir Merve, Üneş Sefa (2019).  Participation into Daily Life of Children with Cerebral Palsy with Multidimensional Perspectives: A Study Protocol.  Journal of Exercise Therapy and Rehabilitation (Ulusal) (Hakemli) (Makale) (Yayın No: 5842949)
http://www.jetr.org.tr/wp-content/uploads/JETR-6_1_9_mintaze_kerem_gunel.pdf

Uluslararası Kongrelerde Sunulan Sözel Sunumlar
Kerem-Günel Mintaze, Numanoglu-Akbas Ayşe, Çankaya Özge, Seyhan Kübra, Özal Cemil, Tunçdemir Merve, Üneş Sefa, Özcebe Hilal, Arslan Umut (2019)  Comparing Participation Levels of Children With Cerebral Palsy According To Use of Orthosis and Assistive Devices. Developmental Medicine and Child Neurology. Special Issue: Abstracts of the 31st Annual Meeting of the European Academy of Childhood Disability (EACD), Paris, France, 23–25 May 2019.
https://onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.1111/dmcn.14244

Kerem Günel Mintaze, Numanoğlu Akbaş Ayşe, Seyhan Kübra, Özal Cemil, Üneş Sefa, Tunçdemir Merve, Özcebe Lütfiye Hilal, Arslan Umut Ece (2019).  Evaluating Participation in Children with Cerebral Palsy: Using a Window of The International Classification of Functioning, Disability and Health.  73rd AACPDM Annual and 2nd IAACD Triennial Meeting (Özet Bildiri/Poster)(Yayın No:5843973)

Seyhan Kübra, Arslan Umut Ece, Çankaya Özge, Özal Cemil, Numanoğlu Akbaş Ayşe, Üneş Sefa, Tunçdemir Merve, Kerem Günel Mintaze, Özcebe Lütfiye Hilal (2019).  The Effect of Comorbidities of Children with Cerebral Palsy (5-13 Age Group) on Quality of Life in Ankara.  3. Uluslararası 21. Ulusal Halk Sağlığı Kongresi (Tam Metin Bildiri/Sözlü Sunum)(Yayın No:5843282)
https://uhsk.org/2019/images/KONGRE2019.pdf

Üneş Sefa, Tunçdemir Merve, Çankaya Özge, Seyhan Kübra, Özal Cemil, Numanoğlu Akbaş Ayşe, Arslan Umut Ece, Özcebe Lütfiye Hilal, Kerem Günel Mintaze (2018).  2-4 Yaş Aralığındaki Serebral Palsili Çocukların Aktivite ve Katılım Düzeylerinin İncelenmesi. Investigation of Activity and Participation Levels of Cerebral.  Uluslararası IV. Bobath / Nörogeşimsel Tedavi Kongresi (Tam Metin Bildiri/Sözlü Sunum)(Yayın No:4706619)

Tunçdemir Merve, Üneş Sefa, Seyhan Kübra, Çankaya Özge, Özal Cemil, Numanoğlu Akbaş Ayşe, Arslan Umut Ece, Özcebe Lütfiye Hilal, Kerem Günel Mintaze (2018).  Okul Öncesi Yaş Grubundaki Serebral Palsi’li Çocuklarda Türkçe Yaşam Alışkanlıkları Anketinin Geçerlik ve Güvenilirliği.  Uluslararası IV. Bobath / Nörogeşimsel Tedavi Kongresi (Tam Metin Bildiri/Sözlü Sunum) (Yayın No:4706498)

Numanoğlu Akbaş Ayşe, Çankaya Özge, Seyhan Kübra, Özal Cemil, Tunçdemir Merve, Üneş Sefa, Arslan Umut Ece, Özcebe Lütfiye Hilal, Kerem Günel Mintaze (2018).  Serebral Palsili Çocukların AFO Kullanımında Ailenin Eğitim ve Ekonomik Durumunun Yeri.  10. Uluslararası Protez-Ortez Kongresi (Tam Metin Bildiri/Sözlü Sunum)(Yayın No:4706974)
http://www.cloudsdomain.com/uploads/dosya/18947.pdf
Seyhan Kübra, Çankaya Özge, Tunçdemir Merve, Üneş Sefa, Özal Cemil, Numanoğlu-Akbaş Ayşe , Arslan Umut Ece, Özcebe Hilal, Kerem-Günel Mintaze. Yardımcı cihaz kullanan ile kullanmayan serebral palsili çocuklarda aileye olan kişisel, sosyal ve finansal etkinin karşılaştırılması. 18-20 ekim 2018, 10. Uluslararası Protez Ortez Kongresi, Ankara  (Sözel, tam metin)
http://www.cloudsdomain.com/uploads/dosya/18947.pdf

Çankaya Özge, Seyhan Kübra, Üneş Sefa, Tunçdemir Merve, Numanoğlu Akbaş Ayşe, Kerem Günel Mintaze - Serebral palsili çocukların kaba motor fonksiyon seviyelerine göre ortez ve yardımcı cihaz kullanım oranlarının incelenmesi. 18-20 ekim 2018, 10. Uluslararası Protez Ortez Kongresi, Ankara  (Sözel, tam metin)
http://www.cloudsdomain.com/uploads/dosya/18947.pdf

Kerem Günel M, Özcebe LH, Arslan U, Numanoğlu Akbaş A, Özal C, Çankaya Ö, Seyhan K, Tunçdemir M, Sel S A. Ankara İlinde Yaşayan Serebral Palsili Çocuklar ve Ailelerinin İhtiyaçlarının, Yaşama Katılımlarının İncelenmesi Projesi: Çalışma Protokolü. Uluslar Arası Katılımlı XVII. Fizyoterapi ve Rehabilitasyonda Gelişmeler Konferansı 26-28 Nisan 2018, Antalya (Sözel)

Numanoğlu Akbaş A, Günel MK, Özcebe H, Arslan U, Özal C, Çankaya Ö, Seyhan K, Tunçdemir M, Üneş S. Serebral Palsili Çocuklarda Cinselliğe Ebeveyn Bakışı. 29 kasım- 1 Aralık 2018. 3. Uluslararası sağlık Bilimleri Kongresi, Ankara. (Sözel, tam metin)

Ulusal Kongrelerde Sunulan Sözlü Bildiriler

Seyhan Kübra, Çankaya Özge, Numanoğlu Akbaş Ayşe, Özal Cemil, Tunçdemir Merve, Üneş Sefa, Arslan Umut Ece, Özcebe Lütfiye Hilal, Kerem Günel Mintaze (2019).  Serebral Palsili 14-18 Yaş Aralığında Adolesanlarda Yaşam Alışkanlıkları Anketi’nin Türkçe Versiyonunun Geçerlik ve Güvenirliğinin İncelenmesi.  7. Ulusal Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Kongresi (Özet Bildiri/Sözlü Sunum) (Yayın No:5844245)

Çankaya Özge, Özal Cemil, Numanoğlu Akbaş Ayşe, Seyhan Kübra, Tunçdemir Merve, Üneş Sefa, Arslan Umut Ece, Özcebe Lütfiye Hilal, Kerem Günel Mintaze (2019).  Okul Çağı Serebral Palsili Çocuklarda Life-Habits Questionnaire’in Türkçe Geçerlik ve Güvenirliğinin İncelenmesi.  7. Ulusal Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Kongresi (Özet Bildiri/Poster)(Yayın No:5844489)

Proje kapanış toplantısının afişi (Ön sayfa ve akış)

 

Proje kitabı  
Projemizin çıktısı olarak hazırladığımız “Serebral Palsili Çocuklar ve Ailelerinin Gereksinimeri ve Toplumsal Katılımın Önemi” kitabımız basım aşamasındadır.

Proje Sürecinden Fotoğraflar

ANKARA İLİNDE YAŞAYAN SEREBRAL PALSİLİ ÇOCUKLAR VE AİLELERİNİN İHTİYAÇLARININ, YAŞAMA KATILIMLARININ İNCELENMESİ: PROJE TANITIMI
ANKARA İLİNDE YAŞAYAN SEREBRAL PALSİLİ ÇOCUKLAR VE AİLELERİNİN İHTİYAÇLARININ, YAŞAMA KATILIMLARININ İNCELENMESİ: PROJE TANITIMI
ANKARA İLİNDE YAŞAYAN SEREBRAL PALSİLİ ÇOCUKLAR VE AİLELERİNİN İHTİYAÇLARININ, YAŞAMA KATILIMLARININ İNCELENMESİ: PROJE TANITIMI
ANKARA İLİNDE YAŞAYAN SEREBRAL PALSİLİ ÇOCUKLAR VE AİLELERİNİN İHTİYAÇLARININ, YAŞAMA KATILIMLARININ İNCELENMESİ: PROJE TANITIMI
ANKARA İLİNDE YAŞAYAN SEREBRAL PALSİLİ ÇOCUKLAR VE AİLELERİNİN İHTİYAÇLARININ, YAŞAMA KATILIMLARININ İNCELENMESİ: PROJE TANITIMI
ANKARA İLİNDE YAŞAYAN SEREBRAL PALSİLİ ÇOCUKLAR VE AİLELERİNİN İHTİYAÇLARININ, YAŞAMA KATILIMLARININ İNCELENMESİ: PROJE TANITIMI
ANKARA İLİNDE YAŞAYAN SEREBRAL PALSİLİ ÇOCUKLAR VE AİLELERİNİN İHTİYAÇLARININ, YAŞAMA KATILIMLARININ İNCELENMESİ: PROJE TANITIMI
ANKARA İLİNDE YAŞAYAN SEREBRAL PALSİLİ ÇOCUKLAR VE AİLELERİNİN İHTİYAÇLARININ, YAŞAMA KATILIMLARININ İNCELENMESİ: PROJE TANITIMI
ANKARA İLİNDE YAŞAYAN SEREBRAL PALSİLİ ÇOCUKLAR VE AİLELERİNİN İHTİYAÇLARININ, YAŞAMA KATILIMLARININ İNCELENMESİ: PROJE TANITIMI
ANKARA İLİNDE YAŞAYAN SEREBRAL PALSİLİ ÇOCUKLAR VE AİLELERİNİN İHTİYAÇLARININ, YAŞAMA KATILIMLARININ İNCELENMESİ: PROJE TANITIMI
ANKARA İLİNDE YAŞAYAN SEREBRAL PALSİLİ ÇOCUKLAR VE AİLELERİNİN İHTİYAÇLARININ, YAŞAMA KATILIMLARININ İNCELENMESİ: PROJE TANITIMI
ANKARA İLİNDE YAŞAYAN SEREBRAL PALSİLİ ÇOCUKLAR VE AİLELERİNİN İHTİYAÇLARININ, YAŞAMA KATILIMLARININ İNCELENMESİ: PROJE TANITIMI
ANKARA İLİNDE YAŞAYAN SEREBRAL PALSİLİ ÇOCUKLAR VE AİLELERİNİN İHTİYAÇLARININ, YAŞAMA KATILIMLARININ İNCELENMESİ: PROJE TANITIMI
ANKARA İLİNDE YAŞAYAN SEREBRAL PALSİLİ ÇOCUKLAR VE AİLELERİNİN İHTİYAÇLARININ, YAŞAMA KATILIMLARININ İNCELENMESİ: PROJE TANITIMI