Gelişimsel Koordinasyon Bozukluğu

Gelişimsel Koordinasyon Bozukluğu (GKB), çocukların günlük yaşamını etkileyen ve akademik başarısını düşüren beyin ve kas koordinasyonunun etkilenmesidir. Sıklıkla motor becerilerde yetersizliklere neden olmaktadır. Motor ve duyusal yetersizlik her çocukta farklı belirtiler gösterebilir. Genellikle, sakar hareketleri olan ve motor koordinasyon güçlüğü çeken çocuklar olarak tanımlanır. Bu çocuklar, tipik gelişmekte olan çocukların çoğunun kolayca başarabilecekleri hareketlerde sıklıkla performans zorlukları yaşamaktadır.

Görülme Sıklığı

Toplumda görülme sıklığı % 6-10 arasındadır. Erkek çocuklarda kız çocuklarına göre 2-3 kat daha fazla görülür. Erken doğanlarda görülme sıklığı çok daha fazladır. Doğum haftası ve doğum kilosu azaldıkça görülme sıklığı daha da artmaktadır. 32 haftadan erken doğanlarda %50 oranında görülmektedir

Erken tanı ve erken müdahale sayesinde problemin etkisi azaltılabilmektedir. Bu problemi uzmanlar ancak gelişim takibiyle erken dönemde fark edebilirler. 0- 3 yaş aralığında hamilelik ve doğum sonrası risk faktörleri ile motor gelişim basamakları, 3-5 yaş aralığında motor koordinasyon testleri problemi tanımlamada yol gösterici olmaktadır.

Tanılama

Denge, motor, primer refleksler ve işitsel durum değerlendirilmeleri ile tanılanır. Gerekli durumlarda odyolojik ve diğer testlere de başvurulabilir.

GKB şüphesi olan çocuklarda motor gelişimi değerlendirmek için sıklıkla, Bruininks-Oseretsky Motor Yeterlik Testi ve Movement Assesment Battery for Children testleri kullanılabilir.

Yürüme değerlendirmesi için iki ve üç boyutlu yürüme analizinden yararlanılmaktadır.

Günlük yaşam aktiviteleri Pediatrik Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçümü ve Do-Eat Skalaları ile kognitif değerlendirme Wechsler Çocuklar için Zeka Ölçeği formu ile değerlendirilmektedir.

Duyu değerlendirmesinde sıklıkla Sensory Integration and Praxis Tests (SIPT) kullanılır.

Gelişimsel Koordinasyon Bozukluğunda Fizyoterapinin Rolü

Gelişimsel koordinasyon bozukluğunu bir hastalık olarak ele almamak gerekir. Çünkü genelde altta yatan tıbbi bir problem yoktur. Koordinasyon problemi o bireyin yaşantısında sürekli var olacaktır. Çocuğun başarılı olduğu ve yapmaktan hoşlandığı aktiviteleri belirleyerek genel koordinasyonu arttırmaya yönelik çalışmalar yapmak gerekir. Bu aktiviteler alanında uzman bir fizyoterapist tarafından belirlenmelidir. Çünkü aktivite çocuğun yeteneklerini geliştirecek kadar zor ancak, öz güveni düşürmeyecek kadar kolay olmalıdır. GKB’ ye eşlik eden diğer problemler de saptanmalı ve planlanan oyun aktivitelerinin içinde bu problemler de desteklenmelidir.

Spor aktiviteleri çok faydalı olmaktadır. Spor aktiviteleri içinde özellikle yüzme ön plana çıkmaktadır. Diğer spor alanlarını ve başlama zamanını belirlemede; çocuğun ilgi alanı ve mevcut yeteneği göz ününe alınarak çocuk, anne-baba ve fizyoterapist ortak karar vermelidir.